چکيده پايان‌نامه‌ها

 

دانشکده الهيات ، معارف اسلامي و ارشاد

چگونگي رويارويي قرآن کريم با سنن عرب جاهلي (با توجه به سيره نبوي)

محمد علي اماني

 خداوند متعال قرآن را براي هدايت خلق نازل فرموده است تا بشر با بهره‌گيري از تعاليم آن با ايجاد جامعه‌اي با حاکميت احکام انسان‌ساز اسلامي در مسير کمال و رشد سير نمايد. در قرآن کريم آيات فراواني به وضعيت اخلاقي - رفتاري اعراب جاهلي اشاره دارد که مي‌توان به ويژگيهاي شخصي اعراب جاهلي از جمله سخاوت، شجاعت، وفاداري و ...، روابط و آداب حاکم بر خانواده شامل ازدواج و شيوه‌ها و انواع آن طلاق و انواع آن و سنن آنها در مورد فرزندان و آداب و رسوم اجتماعي آنها از جمله شعرسرايي، تقليد کورکورانه، عصبيت، تفاخر، خرافه‌گرايي، و .... اشاره کرد. دقت و تدبير اين آيات و آيات مرتبط باآنها نشان دهنده اين است که قرآن کريم با همه سنن اعراب جاهلي، برخورد يکساني نداشته بلکه هدف اصلي که الهي بودن و تلاش در جهت رضاي خداوند است را مدنظر قرار داده، روشهاي متفاوتي رابراي تحول رفتار هاي اعراب جاهلي در پيش گرفته است که عبارتند از: روش مستقيم و غير مستقيم که مواردي چون تدريج در تحريم يا وجوب احکام ، هجرت، سرگذشت انسانهاي پيشين، بيان مسائل در قالب سوال، روش مقايسه و ... را شامل مي شود . روش قرآن کريم و پيغمبر اکرم (صلي الله عليه وآله) در برخورد با سنن اعراب جاهلي را مي‌توان شامل اصولي دانست که برخي ازآنها عبارتند از: خودسازي رهبر، استفاده از تجربه و تاريخ، توجه به افراد يتيم، هماهنگي قول و فعل ، اعتدال و ميانه‌روي ، پايبندي به اصول اخلاقي، استفاده از ظرفيت‌هاي موجود در جهت اهداف و ...

 

دانشکده معارف اسلامي واقتصاد

برآورد حجم واردات قاچاق ايران با رويکرد منطق فازي

حامد صادقي صفت

در چند دهه‌ اخير اقتصاد غير رسمي به عنوان بخشي از اقتصاد کشورها رو به گسترش بوده است. اين بخش قسمت عمده‌اي از فعاليت‌هاي اقتصادي کشورهاي توسعه نيافته را تشکيل مي‌دهد. مساله‌ي مهم در باره‌ اقتصاد غير رسمي اين است که به علت پنهان بودن اين فعاليت‌ها، آمار و گزارش‌هاي دقيقي از اندازه و حجم آن‌ها وجود ندارد. قاچاق کالا يکي از بخش‌هاي اصلي در اقتصاد زير زميني است و به دليل ارتباط مستقيم با سياست‌هاي تجاري و بازرگاني خارجي کشور، همواره يک مساله‌ي بغرنج پيش‌روي سياست‌گذاران بوده و هست. بنابراين اگر آمار و ارقام واقعي‌تري از قاچاق در اختيار مديران کلان اقتصادي کشور قرار گيرد که ميزان دقيق‌تري از کالاهاي قاچاق شده به کشور را نشان دهد، مي‌توان اميد داشت که برخورد صحيح‌تري با اين پديده در پيش‌گيرند. در اين پايان‌نامه برآورد فازي از حجم واردات قاچاق انجام گرفته است. ابتدا مختصري درباره اقتصاد غير رسمي، روش‌هاي محاسبه‌ آن، قاچاق و علل و اثرات آن نکاتي آورده شده و در ادامه با تبيين رياضيات فازي، روش برآورد فازي از متغير نامريي اقتصاد مي‌آيد. در پايان، برآورد انجام شده‌ واردات قاچاق با اين روش و نتيجه‌ اين تحقيق آورده شده است. بر آورد انجام شده در اين تحقيق نشان مي‌دهد به طور متوسط سالانه نزديک به ارزشي معادل يک پنجم واردات قانوني، قاچاق واردات در کشور انجام مي‌شود. اين رقم ميزان قابل ملاحظه‌اي است. با مراجعه به سري زماني برآورد شده براي واردات قاچاق مشخص است اين ميزان در سال‌هاي پاياني دوره‌ زماني تحقيق رو به گسترش بوده است. اين برآورد نشان مي‌دهد.کاهش واردات قانوني که به دلايل مختلف روي مي‌دهد از جمله کنترل کمي واردات عاملي است در تشکيل و گسترش تجارت غير قانوني يعني قاچاق.

 

 دانشکده معارف اسلامي و حقوق

پيشگيري از فساد مالي و اقتصادي در حقوق ايران و اسناد بين المللي

محمد معصومي

با توجه به اين واقعيت که فساد مالي و اقتصادي امروز به معضلي جهاني تبديل شده است وهيچ يک از  کشورهاي جهان از پيامدهاي مخرب آن در امان نيستند، بحث در خصوص اقدامات و تدابيري که بتواند از بروز چنين معضلي پيشگيري نمايد و يا اينکه در صورت وقوع آن مرتکبين را مجازات و خسارات را جبران نمايد، اهميتي دو چندان مي‌يابد. در مقابله با فساد به عنوان پديده‌اي مجرمانه مي‌توان دو راهکار عمده و مبتني بر نگاه از منظر سياست جنايي ارايه نمود. راهکار اول توسل به تدابير پيشگيرانه‌اي است که مي‌توان در ايجاد محيطي عاري از فساد موثر باشد و در واقع بحث درباره آن موضوع اصلي اين تحقيق را تشکيل مي‌دهد و راهکار دوم توسل به بازارهاي سرکوب گرانه و تنبيهي است. تدابير پيشگيرانه‌اي که در مقابله با فساد اعمال مي‌شوند در يک طبقه‌بندي کلي به پيشگيري اجتماعي از فساد و پيشگيري وضعي از فساد تقسيم مي‌شوند. در پيشگيري اجتماعي از فساد برپايه اين تعليل است که مهمترين عامل اجتماعي موجد فساد، ناآگاهي عمومي در خصوص ماهيت علل ارتکاب و عواقب وخيم فساد و شيوه پيشگيري از وقوع و مقابله با آن است. تدابيري مورد بحث و بررسي قرار مي‌گيرند که موجبات ارتقاي آگاهي و هشياري عموم را نسبت به پديده فساد و نحوه مقابله با آن فراهم مي‌آورد به نحوي که شهروندان جامعه مدني شخصا از ارتکاب رفتار هاي فاسد احتراز ورزند.در پيشگيري وضعي از فساد نيز بر پايه اين تعليل که مهمترين عامل وضعي موجد فساد، عدم شفافيت و ضعف در ايجاد آن است، تدابيري مورد بحث و بررسي قرار مي‌گيرد که ساختارهاي شفافيت آوري همچون نظارت، مستندسازي و پاسخگويي را تقويت نموده و زمينه‌هاي مبهمي را که فساد به واسطه آنها روي مي‌دهد از ميان بر مي‌دارد. در نهايت نيز با ارائه يک جمع‌بندي جامع از مطالب عنوان شده پيشنهادهايي مورد شرح و توضيح قرار مي‌گيرد که در راستاي پيشگيري از فساد قابليت استناد و اعمال دارند.

پيشگيرانه‌اي که در مقابله با فساد اعمال مي‌شوند در يک طبقه‌بندي کلي به پيشگيري اجتماعي از فساد و پيشگيري وضعي از فساد تقسيم مي‌شوند. در پيشگيري اجتماعي از فساد برپايه اين تعليل است که مهمترين عامل اجتماعي موجد فساد، ناآگاهي عمومي در خصوص ماهيت علل ارتکاب و عواقب وخيم فساد و شيوه پيشگيري از وقوع و مقابله با آن است. تدابيري مورد بحث و بررسي قرار مي‌گيرند که موجبات ارتقاي آگاهي و هشياري عموم را نسبت به پديده فساد و نحوه مقابله با آن فراهم مي‌آورد به نحوي که شهروندان جامعه مدني شخصا از ارتکاب رفتار هاي فاسد احتراز ورزند.در پيشگيري وضعي از فساد نيز بر پايه اين تعليل که مهمترين عامل وضعي موجد فساد، عدم شفافيت و ضعف در ايجاد آن است، تدابيري مورد بحث و بررسي قرار مي‌گيرد که ساختارهاي شفافيت آوري همچون نظارت، مستندسازي و پاسخگويي را تقويت نموده و زمينه‌هاي مبهمي را که فساد به واسطه آنها روي مي‌دهد از ميان بر مي‌دارد. در نهايت نيز با ارائه يک جمع‌بندي جامع از مطالب عنوان شده پيشنهادهايي مورد شرح و توضيح قرار مي‌گيرد که در راستاي پيشگيري از فساد قابليت استناد و اعمال دارند.

 

دانشکده معارف اسلامي و علوم سياسي

بررسي رويکرد انتقادي سي.بي.مک فرسون بر نظريه ليبرال دمکراسي

محمد تنگستاني نژاد

اين پژوهش بر روي بررسي رويکرد انتقادي سي. بي. مک فرسون - استاد فلسفه سياسي دانشگاه تورنتو - به نظريه ليبرال دمکراسي متمرکز است. فصل بندي اين پژوهش نيز بر همين اساس طراحي شده است. در فصل اول سعي مي‌شود که اصول و تاريخچه ليبراليسم گفته شود تا قبل از ورود به تبيين رويکرد انتقادي مک فرسون و بازسازي وي تصويري دقيق از ليبراليسم و ليبرال-دمکراسي در ذهن خواننده شکل گيرد. در اين فصل بر روي اصولي چون فردگرايي، آزادي، برابري، تساهل، حريم خصوصي، رضايت و قرارداد، حکومت مشروطه و قانون و عدالت براساس شايستگي تاکيد شده است. در فصل دوم به تبيين رويکرد انتقادي مک فرسون به نظريه ليبرال-دموکراسي و بازسازي انجام شده توسط وي پرداخته مي‌شود. رويکرد انتقادي مک فرسون اين است که نظريه ليبرال - دمکراسي به علت در برگرفتن دو مفهوم متناقض از ذات انسان - مفهوم بازاري ذات انسان يا اصالت فرد انحصارطلبانه و مفهوم ذات انسان به مثابه بکار گيرنده و رشد دهنده استعدادهاي منحصر به فرد انسانيش - نمي‌تواند به ادعاي خود مبني بر اعطاي آزادي برابر به هر فرد جهت رشد و به‌کارگيري استعدادهاي انسانيش جامه عمل بپوشاند. بازسازي وي نيز بر طرد اصالت فرد انحصارطلبانه مبتني است. وي معتقد است تنها راه نجات ميراث نظريه ليبرال -دمکراسي طرد اصالت فرد انحصارطلبانه است. فصل سوم بر روي نقد رويکرد انتقادي مک فرسون و بازسازي انجام شده توسط وي متمرکز است. مهم‌ترين نقد اين است که بازسازي و رويکرد انتقادي وي از دو جهت معيوب است. اول آنکه مک فرسون قادر نيست توصيفي از فطرت انساني ارائه دهد که براي اثبات مفاهيم قدرت توسعه‌اي قدرت و نقدش از بازار سرمايه‌داري مناسب و مفيد باشد . دوم آنکه اصل اخلاق وي - حق برابر انسان ها جهت رشد و استفاده از استعدادهاي انساني‌شان - در برگيرنده دو هستي‌شناسي متباعد است. يکي هستي‌شناسي ليبرالي خود مختاري و ديگري هستي‌شناسي توسعه‌اي. عيب اساسي در اين جا اين است که هستي‌شناسي توسعه‌اي مک‌فرسون مي‌تواند توجيه‌گر حکومت استبدادي احزاب پيشگام باشد که به معناي نابودي آزادي‌هاي سياسي و مدني موجود در دموکراسي‌هاي غربي است. آزادي‌هايي که مک‌فرسون خواهان حفظ آنهاست.

 

دانشکده معارف اسلامي ومديريت

وقف سهام از نظر فقهي وارائه الگوي مالي

صابر شکري

يکي از اموري که لازم است در بناي جامعه اسلامي مورد توجه و عنايت خاص قرار بگيرد، احياي سنت‌هاي اسلامي است. سنت‌هايي که اگر به طور جدي در جامعه رايج شوند قادرند بسياري از مشکلات و مسائل جامعه را با تکيه بر انگيزه‌هاي معنوي مردم حل کنند. يکي از اين سنت‌هاي حسنه وقف است. وقف از جمله نهادهاي حقوقي و اقتصادي مهم به شمار مي‌رود و به نظر مي‌رسد با توجه به مقتضات زمان و مکان، شرايط و اوضاع و احوال روز بايد در گسترش محدوده موقوفات تلاش کرده و آنها را به سوي ابرازهاي جديد سوق داد. با توجه به گسترش روز افزون شرکت‌هاي تجاري به عنوان نياز ضروري جوامع فعلي، سهام شرکت‌ها مي‌تواند به عنوان يک موقوفه جديد در تشکيلات وقف کشور ما وارد شود. در اين پژوهش به وقف شناسي ، مديريت وقف و بررسي فقهي سهام از منظر فقه جعفري پرداخته شده است و جواز وقف آن از ديد فقه جعفري تاييد شده است و در ادامه يک الگوي مالي براي آن ارائه شده است. در پايان نيز پيشنهادهاي زير براي پژوهش‌هاي بعدي ارائه شده است. ‎1- مي‌توان با تامل دقيق در تعريف وقف با توجه به اهداف دين و نيز با توجه به کلام پيامبر اکرم صلي الله عليه و آله و ائمه اطهار عليهم السلام حوزه اموال قابل وقف را افزايش داد. ‎2- با تشکيل صندوق‌هاي وقفي به استفاده بهتر از موقوفه‌ها اقدام شود.